Geleneksel veteriner tıp

Geleneksel veteriner tıpta hastalıkların tedavisi üzerinde meslek mensuplarının tümünün uzlaştığı standart tedavi protokolü uygulanır. Hastalıklardan korunma, tedavilerine ilişkin yöntem ve kullanılan ilaçlar hep bu protokole dayalıdır. Uzun yıllar boyunca dünyanın bir çok yerinde benzer başarılı sonuçlar veren, evcil hayvanların hastalıklardan kurtulmalarıyla, iyileşmeleriyle sonuçlanan tedavi yöntemleri, ilaç uygulamaları bu standartları oluşturur. Her ne kadar adı gelenekselse de her tür yeniliklere açıktır. Akademisyen olsun ya da olmasın her veteriner tıp insanı araştırmaları sonucu hayvan hastalıklarına karşı yeni ilaçlarlar, yeni tedavi yöntemleri geliştirebilir. Bu yenilikler standart prosedürler yerine getirildikten sonra kabul edilir ve uygulamaya geçirilir.

Bu uzun açıklamanın gereği nedir derseniz? Son 10 yıldır yoğun şekilde gündemde olan gerek insan hekimliğinde gerekse hayvan hekimliğinde adından sık sık söz edilen alternatif tıp sözcüğünden duyduğum rahatsızlıktan ötürü bu açıklamayı yaptım.

Alternatif (Alternative): Seçenek, iki şıktan biri, diğer, başka, seçimli... olarak tanımlanır İngilizce – Türkçe sözlüklerde. Aşağıda genel bilgi olarak vereceğim yöntemler ancak ve ancak destekleyici yöntemlerdir. Hiçbir zaman geleneksel veteriner tıbbın yerini almamalıdırlar. Ve isimlendirilirken; destekleyici tıp, destekleyici tedavi yöntemleri olarak kullanılmasında büyük kamu yararı gördüğümü belirtmeliyim.

İnançsız biri değilim ancak sahada muskalı inekler, atlar, nazar boncuklu kedi ve köpekler görünce sinir oluyorum. Muska ile, okuyup üfleme ile hayvanlar hastalıklardan korunsaydı, tedavileri başarılsaydı ne gereği vardı yıllarca süren pahalı eğitimlere, ilaç, tedaviye yönelik alet ve ekipman geliştirilmesi için milyonlarca dolarlık araştırma harcamalarına. Klinikler pahalı harcamalar yaparak laboratuarlar kuruyor, ultrason, tomografi cihazları alıyorlar. Bu yatırımlar tamamen evcil dostlarımızın hastalıklarının kesin teşhislerinin yapılması, daha çabuk etkin bir şekilde iyileştirilmeleri içindir. İnsanlar doğaları gereği bilinmeyene, gizemli konulara meraklı, mistik inanışlara kapılmaya eğilimlidirler. Tamam duaların, Tanrıya yakarmaların yararına, paranormal, psişik, metafizik olayların olabileceğine inanıyoruz, ama sadece bunlara bel bağlamak niye? İnsanın manevi yapısına, manevi değerlerine kısaca inanışlarına saygılıyız, ancak hastalıklardan kurtulmak, iyileşmek bilimsel olarak yapılan uygulamalar ile mümkündür gerçeğinin unutulmaması gereğinin de altını çizerek ifade ediyoruz.

Destekleyici veteriner tıp yöntemleri nelerdir konusuna girmeden çocukluk anılarımdan bir ikisinden söz etmek istiyorum; küçükken senede birkaç kez dudaklarımın kenarlarında halk arasında temre olarak isimlendiren cilt hastalığı belirirdi (uçuk değil, kaşıntılı kabarıklar) rahmetli babaannem bir dua okur, arpa denesinin ucuyla lezyonların üzerini çizer ve üflerdi. Derin bir rahatlama hisseder, uykuya dalardım. Birkaç gün birkaç gece sonra dudak kenarlarımda hastalıktan bir emare, bir iz kalmazdı. Hastalık seyrini tamamlıyor da ondan mı yoksa duanın şifası mı? Bilmiyorum. O zamanlar (34-35 yıl önce) şimdiki gibi gelişmiş antiviral kremler, deri pomatları yoktu. Yine başka bir anımda evimize temizlik için gelen rahmetli Emine Bacı ile ilgili olan; bu olay birkaç defa tekrarlandı, 9-10’lu yaşlarımı sürdüğüm yıllar; ateşliyim, kendimi iyi hissetmiyorum bir dua okurdu, avuçlarını alnımda, yüzümde dolaştırırdı rahatlardım. Birkaç saat uykudan sonra yine Emine Bacının hazırladığı limonlu tavuk suyuna az şehriyeli çorbamı içtikten sonra tam anlamıyla iyileştiğimi hisseder, yattığım yerden kalkar günlük işlerime devam ederdim. Bu anılarımı niye anlattım, beni inançsız, materyalist birisi olarak algılamayın diye.

Bunca yıllık deneyimlerime dayanarak, hasta sahiplerine hastalığın seyri esnasında kedinizin, köpeğinizin yanında olun onu okşayın, ona güzel sözler söyleyin demişimdir. Onlar bitkin, gözleri kapalı durumda olsalar, bilinçleri yerinde olmasalar bile sizi duyacaklar, hissedeceklerdir. Psikolojik destekleyici söz ve hareketler; bedenin iyileşme gücünü kuvvetlendirecek, bağışıklık sistemini reaktive edecektir.

Geleneksel tıp uygulamalarına yardımcı olan destekleyici tıp uygulamalarını önce isim isim veriyorum. Sonra ayrıntılarına değinerek sizleri bilgilendirmek istiyorum. Ayrıca destekleyici tıp uygulamalarında kullanılan bazı yöntemlerin ve uygulamaların zaten geleneksel veteriner tıp içinde yer aldığını, kullanıldığını belirtmeden geçemeyeceğim. Geleneksel tıpta kullanılan ilaçların hammaddelerinin bir çoğunun bitkisel kökenli olduğunu biliyorsunuz. Bitkisel iyileştirici etkili moleküller farmakolog ve kimyacılar tarafından keşfedilir, formülleri belirlenir yapay olarak üretilirler böylece maliyetleri düşer, kullanılabilirlikleri artar. Yeri gelmişken bazı tanımları bilgilendirme açısından vermek istiyorum:Farmakoloji = İlaç Bilgisi, Farmakolog = İlaç Bilimcisi, Drog = İlaç hammaddesi.

Destekleyici Veteriner Tıp Uygulamaları
Veteriner Homeopathy, Acupuncture, Moxibustion, Aromatherapy, Crystals, Holistic Medicine, Laser, Magnet Therapy, Herbs, Tissue Salt, Bach Flowers, Ultra-Sound, Nutrition, Possitive Medicine, Chiropractic gibi alt başlıklarda isimlerini verdiğim destekleyici veteriner tıp yöntemleri İngiltere’de 15’in üzerindeki sayıda pet klinikte uygulanıyor. Bu kliniklerde değil, ama bireysel şifacıların uyguladığı Reiki hakkında da ayrıca bilgi vereceğim.

Bu yazımda yukarıda sıraladığım destekleyici, yardımcı veteriner tıp yöntemleri hakkında kısa açıklayıcı bilgi vermekle yetinmeyi düşünüyorum. Daha sonraki yazılarımda her bir başlığı bir makale halinde, ayrıntılı bir biçimde sunacağım.

Evcil dostlarımıza, yada bizlere yararı olacaksa, karşı çıkmış olmak için karşı çıkmadan, felsefelerini anlamaya, yorumlarımı katmamaya çalışarak yazıyorum. Bu yazıyı okurken lütfen sizde objektif olmaya çalışın.

Moxibustion: Antik doğu tıbbının uygulamalarından biri. Kavram Qi meridyenleri ile Yin-Yang teorisinin birleştirilmesinden köken alıyor. Moxa tozları, Moxa bilyeleri, Moxa iğneleri kullanılıyor. Uygulama noktaları akupunktur noktaları ile aynı. Batı tıbbı akupunkturu öncelikle kabul etmiştir. Moxibustion uygulamalarında ise hem otlar hem de iğneler kullanılıyor. Otların ısıtılması ve teması ile yaşam enerjisinin yeniden canlandırıldığını, hastalıktan zayıf düşmüş canlının iyileştirilmesini sağladığını savlayan bir uygulama. Vücut dengelerinin yeniden kurulmasını sağlıyormuş.

Magnet Therapy/Mıknatıs –Manyetizma tedavisi: Bedendeki bio-enerji alanlarının, enerji akımlarının, titreşimlerinin düzenlenmesinde mıknatısları, mıknatıslanmayı kullanan yöntem.

Crystals/Kristaller: Tarih öncesi çağlarda kullanılmaya başlayan bir yöntemin günümüze uyarlanması. İlkel insanlar Quartz kristallerinin iyileştirici gücünü hissetmişler. Arkeolojik bulgular, söylenceler Atlantis medeniyetinin, eski Mısırlıların, Mayaların quartz kristallerini iyileştirme amaçlı olarak kullanıldığını söylüyor. Bu kristaller günümüzde elektronik sanayide yoğun olarak kullanılmaktadır. Radyo dalgalarının yayımında, mikroçiplerin üretiminde bir çok alanda yararlanılmaktadır. Tedavi amaçlı olarak sadece quartz (silika) kristalleri değil Amozonite, Opal, Moonstone, Citrine quartz, Rose quartz gibi kristallerde; duyguların, vücut enerjilerinin dengelenmesi, kalp, böbrek, karaciğer hastalıklarının tedavisinde yararlı olduğu bildiriliyor.

Chiropractic/Masaj: Antik Yunan’dan kalma bir tedavi yöntemi, antik çağa ait bulgular içinde de benzer uygulamaların olduğunu göstermektedir. Elle yapılan masajın kas-iskelet sistemi ve omurga üzerinde olumlu etkileri üzerine kurulu. Osteopati den uygulama prensibi olarak ayrılır. Kedi, köpek, atlar, kuşlar ve yılanlara uygulanır. Vücutta tam bir gevşeme, rahatlama sağlıyor.

Laser/Işın tedavisi: En uygun frekans ve dalga boyunda kızıl ötesi ışınlar ile yapılan tedavi yöntemidir. Açık yaralar, yaralanmalar, ülserler, eklem ve kirişlerdeki (ortopedik uygulamalar) kopuklar, kas yırtılmaları, kemik zarındaki sıyrılmaların birleştirilmesinde kullanılır. Özellikle kedi ve köpeklerde açık yaraların birleştirilmesinde dikiş atmaya iyi bir alternatiftir. Ağrısız, acısızdır.

Ultra-Sound/Duyma eşiğinin ötesinde ses dalgaları ile tedavi: Aşırı yüksek frekanstaki ses dalgaları kullanılarak kirişler, eklem bağları, kasların kemik dokulara ve birbirlerine bağlanma yerlerindeki dokuları iyileştirmeye, yenilenmelerini sağlamaya yönelik, doğal iyileşme sürecinden daha hızlı sonuç alınmasını sağlayan yöntem. Yüksek frekanstaki ses dalgalarının hedef noktada oluşturdukları titreşimler, belirli sıcaklıktaki bir ısınmaya yol açarlar. Bu lokal ısınma hasarlı dokunun onarılmasında etkilidir.

Tissue Salts/Doku Tuzları: Temelini 1800’lü yıllarının son çeyreğinde Alman bir doktorun attığı; 21. yy.’a uyarlanan, homepatik sulandırma yöntemleri kullanılarak hazırlanan biyokimyasal doku tuzlarının vücuda verilmesinden ibaret tedavi yöntemi. Bu yöntemde kullanılan mineral ve iz elementlere birkaç örnek verirsek: Çinko, Kobalt, Bakır, Molibden, İyot, Manganez, Kükürt, Selenyum...

Aromatherapy: Itırlı, kokulu, aromatik bitkilerin uçucu bileşimlerinin ekstra edilmesiyle hazırlanan ilaçların uygulanmasıdır ve bitkilerle tedaviden hem hazırlanış hem de etkileri ile ayrılır. Antik Mısır a ait papirüslerde yer alan bu tedavi yönteminde Okaliptüs, Bergamot, sarımsak, Nane, Lavanta... kullanılır.

Bach Flowers: İngiltere de 1930 yılında Dr. Edward Bach’ın çiçekleri kullanarak geliştirdiği, halen Amerika, Avustralya, Kanada ve Güney Afrika’da da uygulanan bir tedavi yöntemidir. Hayvanlarında bu tedaviye iyi cevap verdiği; duygusal bozukluklar, organik rahatsızlıklarda yararlı olduğu söyleniyor.

Herbs/Bitkiler: Hayvansal yaşamın ortaya çıktığından beri otlar hayvanlara hem yiyecek oldu hem de ilaç. Hayvanlardaki doğal içgüdü hangi otun sağlık durumlarındaki bozukluğu düzelteceğini onlara söyler. İnsanlarda da bu içgüdüler vardır ancak modernleşme, eğitim ve uygarlaşma doğadan uzaklaşmayı getirmiştir. Bunun doğal sonucu olarak bu içgüdülerde zayıflamış, körelmiştir.

Ot ve türevi bitkilerden elde edilen ilaçlar modern tıbbın silah deposunun büyük bir kısmını oluşturur. Eczacılık endüstrisi bu önemli kaynağı hakir görmeyeceği gibi, kullandığı kaynakları yayınlarla bildirmekte de sakınca görmez.

Bitkilerin sağlık konusunda kullanımları çok geniş bir yelpazededir; ishal giderici, ishal edici, balgam söktürücü, kalp ritimlerini düzenleyici, tansiyon yükseltici, tansiyon düşürücü, sindirim düzenleyici, safra söktürücü, anti bakteriyel, iltihap giderici, kusturucu, kusma önleyici... Liste uzayıp gider. Ancak hangi bitkinin hangi hastalığa iyi geleceği, dozu (kullanılacak miktar), kullanım süresi ve yolu, hazırlanışı uzmanlık gerektirir. Farmakoloji bilimi bitkisel drogları araştırır, inceler, benzer disiplinlerle görüş alışverişinde bulunur, en sonunda hekimlerin ve dolayısı ile hastaların kullanımına sunar. Bugün piyasada bir çok aktar ve onlarda da şifalı bitkiler, tohumlar satılmaktadır. Ancak ne kadar deneyimli olurlarsa olsun bu iş yerlerindeki satıcılar ne bir hekim, ne de eczacıdırlar. Onların önerileri ile satın alınıp ilaç niyetine kullanılacak bitkiler sizin içinde can dostunuz içinde olumsuz etki taşıyabilirler. Bir toksikasyon, zehirlenme gelişmese bile iyileşmede görülmeyebilir. En basit hastalıklar bile teşhis ve tedavideki gecikme yüzünden onulmaz dertlere, felaketlere dönüşebilir. En iyisi; zamanında, başlangıçta bir sağlık kuruluşuna başvurmaktır.

Holistic Medicine: - M. Hakan Boyar’ın notu; Tek yada birkaç sözcükle dilimize çevrilebilecek gibi değil. Başlı başına bir kavram, felsefe.

Doğa sistemler oluşturmaya eğilimlidir. Sistemler birbirinin içine geçmiştir. Herhangi bir sistemde bütün parçaların toplamından büyüktür. Her sistemin içinde bir başka sistem vardır. Her sistemin içinde bir parça diğeri ile etkileşir ama bağımsızdır. Hiçbir sistem diğerinin bağımsızı değildir...

Holizm; bir felsefe, bir ideoloji. Bu ideolojinin ürünü olarak holistik ilaçlar ve holistik tedavi yöntemleri ortaya çıkıyor. Evcil hayvanların sistemlerine hem içeriden hem dışarıdan bakılıyor, inceleniyor.

Kısaca toparlayıp, özetle açıklamaya çalışacağım (MH. Boyar); Hayvanların çevre ile olan olumlu – olumsuz etkileşimlerinin sağlık durumlarını, biyolojik sistemlerini etkilediği üzerine kurulu bir yaklaşım. O nasıl rahat ediyorsa ona göre davranın, yatırın, besleyin, gereksinimlerini karşılayın. Onu strese sokacak, olumsuz etkileyecek davranışlardan kaçının.

Positive Health/Pozitif Sağlık: Hayvanlar sağlıklı olmayı, çok sağlıklı bir yaşam sürmeyi isterler. Tabi ki bu istek her zaman karşılanamaz, hastalıklara istemeseler de yakalanabilirler. Eğer bizler onlara ideal bir besin, yaşam tarzı sunmazsak, yaşamlarının iyi bir şekilde yönetimini sağlamazsak kolayca hastalanabilirler. Bu görüş gereksinimlerine uygun besinlerin, yaşam sitilinin, yetiştirme yönünün; bağışıklık sistemi-yaşama gücü ve isteğinin üzerindeki olumlu etkilerini öne çıkarıyor. Kaliteli bir yaşamın sürdürülebilirliği için gereksinimlerin karşılanması gereklidir.

Dikkat ! Hayvanlar yarım günlük hobilerden değildirler. Onlar statü simgesi, oyuncak yada günlük gazete değildirler. Hediyelik eşya hiç değildirler. Bizler onların sahibi değiliz sadece yaşamı birlikte sürdürüyoruz, yasal olarak sahipleri görünsek de. Onların yaşam haklarına saygılı olmalı, gereksinimlerini yerine getirmeliyiz. Eğer küçük bir çocuğumuz, çocuklarımız varsa evcil dostlarımızın bakım ve beslenmeleri konusunda onlara rehberlik etmeliyiz.

Acupuncture/Akupunktur: Çıkışı 4000 yıl önceye kadar geriye giden Çin tıbbının bir uzantısı. Çok erken dönemlerden beri evcil hayvanların sağlığında kullanıldığı arkeolojik bulgularda tespit edilmiştir. Akupunkturun kökeninde Taocu felsefe ve Yin-Yang kültürünün hakim olduğu teorisi yaygındır. Evcil hayvanların vücudunda enerji hatları, enerji birikim noktaları ve enerjini akımlarının kesildiği noktaları vardır. Hastalık ve sağlık olgusunu bunlar belirler. Vücuttaki bu enerji akışının düzenliliğini, dengesini; bozulduklarında yani hastalık hali oluştuğunda akupunktur uygulamaları ile düzeltilebileceği üzerine kurulu yöntem. Bu yöntemde klasik akupunktur iğneleri kullanılabildiği gibi, Laser, moxibustion yöntemleri de kullanılabilir. Veteriner Akupunktur, veteriner homeopati ile dikkatle bütünleştirilebilir. Evcil hayvan sağlığında mükemmel derecede verimli sonuçlar verebilir.

Akupunktur daha çok geleneksel tıbbın yetersiz kaldığı, bireysel olarak hayvanlarda görülen kronik, süreğen, inatçı; eklem hastalıklarında, romatizma, topallık, felç, bir türlü iyileşmeyen açık yaralarda ve diğer ağrı-acı veren durumlarda kullanılabilir.

Veteriner Homeopaty: Dr Samuel Hahnemann, 1800’lü yıllarda homeopati’nin temel prensiplerini belirleyerek uygulamaya koydu. 1813 yılında Leipzig şehrinde verdiği konferansta hayvanlarda da benzer ilkelerin ve tedavi yönteminin geçerli olduğunu söyledi. Daha çok tedaviye yönelik ilaçların uç noktalarda seyreltilmesi üzerine kuruludur.

Evcil Hayvanlar üzerinde en azından 190 yıldan beri uygulanan yönteme bütün hayvan türleri olumlu yanıt vermektedir. Vahşi hayvanlardan çiftlik hayvanlarına, petlere değin hatta kuş ve balıklarda dahil olmak üzere tüm hayvanlar üzerinde olumlu sonuç verdiği söylenmektedir. Tutulmasının nedenlerinden bazıları: Çiftçiler yumurta ve sütte ilaç kalıntısına sebebiyet vermediği, koşu atlarının sahipleri ise doping cezası almadıkları içindir.

Homeopatik ilaçlar seçilirken vücudun kendini iyileştirme işini hızlandıran, güçlendiren mekanizmasına Uyumlu, olumlu etki yapanlar arasından seçilirler. Homeopatik muayene normalde yapılan Veteriner muayenesinden daha karışık, daha kapsamlıdır. Hasta hayvanın yaşadığı çevre, yaşam sitili, beslenmesi, korkuları, karakteri, hoşnutsuzlukları, ev halkının yapısı daha bir çok ayrıntı sorgulanabilir. Dış etkenler, hastalığın oluşumuna neden olabilecek arka planda kalan olası nedenler araştırılır.

Homeopatik tedavi bir kedi yada köpekteki kronik yada akut hastalığın tedavisinde faydalı olabileceği gibi; sürü halinde yaşayan tavukların, koyunların iyileştirilmelerinde de yararlı olabilir. Sürü tedavisinin geleneksel veteriner tıp uygulamalarına göre daha düşük maliyetli, daha kolay olduğu bu yöntemde başarılı sonuçlar almak mümkündür.

Homeopati deri ve eklem hastalıkları, sara (epilepsi), böbrek ve kalp hastalıkları, davranış problemleri vb. gibi hastalıklarda kullanılır.

Nutrition/Beslenme (Bir tedavi yöntemi olarak özel beslenme): İdeal beslenme; taze, çeşitli, tercihen organik ürünlerle gerçekleştirilir. En iyi ilaç bile iyi bir beslenme olmazsa işe yaramaz. Bazen iyi bir besin en iyi ilaç yerine geçer. Tam ve dengeli beslenme; sağlıklı yaşamın sürdürülmesi, kaliteli bir yaşamın devamlılığı için zorunludur. Vücuttaki tüm sistemlerin, metabolizmanın, psikolojik ve fiziksel durumun sağlıklı oluşu tamamen beslenme ile ilişkilidir.

Kimyasal koruyucular, gıda boyaları, ilaç kalıntıları, hormonlar, aşırı gübrelemeye bağlı gübre kalıntıları, gıdalar dolayısıyla canlılar üzerinde direkt olumsuz etkilidirler. Ayrıca günlük tüketilen gıdalarda; yeterli protein, enerji, vitamin, mineral ve izelementler, lifin bulunması, kendi aralarında orantılı olmaları gereklidir.

Çeviren ve derleyen:
Veteriner Hekim M. Hakan Boyar
Global Gıda Ltd. Ürün Müdürü - İzmir

10.11.2004

Barınaklardan

  Rot doberman...

  Evde butik p...

Eş Arayan

  Bosamıza gel...

  Erkek minyat...

Köpek Arayan

  Trafik kazas...

  Golden retri...

Köpek Veren

  Satılık poin...

  11 aylık diş...

Kanseri koklayan köpek kopyalandı

Ay-yıldızlı PETA Türkiye’ye isyan etti

Kedi ve Köpekler kayıt altına alınacak!

Köpek beslemek çocukları alerjiden koruyor